Ik had last van paniekaanvallen (persoonlijk verhaal)

Zo, dat is er uit. Ik had een aantal jaren geleden dus last van paniekaanvallen. Naarmate mijn gezondheid achteruit ging – en ik steeds vaker overvallen werd door onder andere plotselinge enorme misselijkheid, ontstond er een angst. De angst had met name betrekking op de plotselinge misselijkheid – en het gevoel dan te moeten overgeven in het openbaar. Hoewel ik in principe nooit moeite heb gehad met het overgeven zelf, ging het er bij mij voornamelijk om dat het me zou overvallen; dat het ineens zou gebeuren, terwijl ik midden in een winkel zou staan bijvoorbeeld. Het idee dat ik de controle kwijt zou kunnen raken, was voor mij lastig te accepteren. In dit artikel leg ik je uit hoe paniekaanvallen mijn leven hebben beheerst – en hoe ik er (grotendeels) vanaf ben gekomen.

paniekaanvallen

Hoe de paniekaanvallen begonnen

Ik was net weer begonnen met een nieuwe opleiding, toen mijn gezondheid hard achteruit ging. Het was alsof mijn lichaam “Ho eens, dacht je nou echt dat je, na alles wat er gebeurd is, gewoon weer verder kon gaan waar je gebleven was..?” zei. De lichamelijke klachten namen toe, en ook mentaal werd het dusdanig zwaar, dat ik dus last kreeg van paniekaanvallen. Tegelijkertijd liep ik ook nog eens gigantisch tegen mezelf aan. De studie voor toegepaste psychologie was confronterend. Hoe dacht ik anderen te kunnen gaan helpen, als ik zelf een wrak was..? Zwetend, trillend en kotsmisselijk zat ik de lessen uit, totdat het echt niet meer ging – en ik niet anders kon dan opgeven.

Mijn wereld werd destijds steeds kleiner, want ik hoefde voor het eerst in een hele lange tijd eventjes helemaal niets. Best ironisch, want ik kón eigenlijk ook gewoon helemaal niets. Ik lag vaak de halve dag in bed, omdat ik gewoon zo onwijs moe was en/of simpelweg te beroerd was om op te staan.

Het wandelen met de hond veranderde in een heleboel kleine rondjes in de buurt van de auto, zodat het me maximaal tien minuten zou kosten om thuis te komen als ik me ineens niet goed zou voelen. Zodra ik verder bij de auto uit de buurt ging, dan kwam de paniek al opzetten.

Ook stond ik destijds iedere week trillend in de rij van de kassa bij de supermarkt. Zodra ik buiten stond, dan was de paniek echter altijd direct weg. Het gevoel dat ik bepaalde situaties niet onder controle had en/of dat ik niet weg kon uit dergelijke situaties, riep extreme angstgevoelens op. De angstgevoelens werden gevoed door de constante (terechte) dreiging dat ik elk moment kotsmisselijk zou kunnen worden – en de overtuigende gedachten dat anderen dan vooral niets aan me mochten merken. Want stel dat anderen er naar zouden vragen; dan moest ik het een en ander gaan uitleggen, en alleen al bij die gedachte werden de paniek en de misselijkheid nóg erger.

Op een gegeven moment kwam ik de deur bijna niet meer uit, behalve voor de wekelijkse boodschappen en het wandelen met de hond. Thuis voelde ik me enigszins veilig. Ik zat in een vicieuze cirkel. Doordat ik me regelmatig beroerd voelde, bleef de angst dat het me ook zou kunnen overkomen als ik ergens anders was. Bovendien maakte ik mezelf met m’n eigen gedachten soms zo gek, dat ik mezelf ook misselijkheid leek te kunnen aanpraten.

Of er ooit echt iets ‘ergs’ is gebeurd op het moment van zo’n paniekaanval..? Nee. Alle paniek is dus in principe altijd voor niets geweest; en hoewel ik dat in mijn achterhoofd ergens altijd wel besefte, kon ik de angst absoluut niet stopzetten. Het was alsof iets mijn gedachten overnam – en mijn hele lijf blindelings geloofde in die gedachten.

Hoewel ik het een ander in principe niet zou aanraden, ben ik zelf nooit in therapie geweest voor dit specifieke probleem. Ik had in het verleden (over het algemeen) geen goede ervaringen met psychologen. Bovendien leek het maken van een afspraak, en het idee met iemand te moeten praten hierover, op dat moment haast onmogelijk; dat was naar mijn idee (nog) een veel-te-grote stap.

Ik had de stille hoop dat het vanzelf wel zou overgaan…

Hoe ik van de paniekaanvallen ben afgekomen

Wat mij uiteindelijk heel erg geholpen heeft, dat waren een tweetal specifieke gedachten;

1. “Er is, ondanks alle paniekaanvallen die je nu hebt ervaren, nog NOOIT daadwerkelijk iets gebeurd; waarom zou dat deze keer ineens anders zijn..?”
2. “Het kan altijd erger… Denk aan het ergste wat je zou kunnen overkomen; dan valt dit toch best mee..? Denk ook aan wat je allemaal wél hebt – en aan waar je dankbaar voor mag zijn.”

Bovenstaande gedachten heb ik oprecht wel honderden keren in m’n hoofd opgedreund.

Hoe groter de ervaring werd dat de angst eigenlijk nog nooit reëel was geweest, hoe minder snel de paniek op een gegeven moment kwam opzetten. En ondanks dat ik niet veel kon ondernemen, had ik wel alle tijd gehad om mentaal alles op een rijtje te zetten. De rust was enorm nuttig geweest. Ik ben op een gegeven moment begonnen om mijn hele verhaal op te schrijven, met het achterliggende idee om het eventueel later als boek uit te willen gaan geven. Hoe helderder mijn hoofd werd, hoe positiever ik dingen weer ging bekijken – en hoe minder vaak de misselijkheid me overviel. Toen ik me ook steeds meer begon te verdiepen in (gezonde) voeding, creëerde ik langzaamaan een nieuwe leefstijl voor mezelf. Ik zocht hulp bij de lichamelijke klachten die nog steeds mijn dagelijks leven beïnvloedden – en kwam er zo achter dat er nog veel meer te behalen viel op het gebied van voeding en gezondheid. Bovendien leerde ik hoe je hersenen werken met betrekking tot dit soort problematiek. Doordat ik begon te snappen waarom – en wat er precies gebeurde, door het creëren van mentale rust én door het opdoen van succeservaringen, leerde ik steeds beter relativeren. Ik doorbrak de vicieuze cirkel waar ik al die tijd had ingezeten.

Hoe het nu gaat

Hoewel ik me, als ik er aan terug denk, nog wel degelijk terug kan halen hoe ik me op het moment van een paniekaanval voelde, kan ik me die hele heftige paniek inmiddels haast niet meer voorstellen. De paniekaanvallen zijn verleden tijd. De irreële angst komt af en toe nog wel eens opzetten, maar deze is absoluut niet te vergelijken met de alles-overheersende paniek die ik voorheen heb ervaren.

Het maken van afspraken vind ik echter nog steeds lastig. Hoewel mijn gezondheid in jaren niet zo goed is geweest – en de misselijkheid nog maar zelden opspeelt (in vergelijking met ‘vroeger’), blijf ik het lastig vinden om vooruit te plannen; deels omdat ik het gewoon spannend ben gaan vinden, maar ook vanwege schaamte en schuldgevoel als ik (voor mijn gevoel) wéér iets zou moeten afzeggen. Desondanks zul je mij niet horen klagen.

Uiteindelijk hebben de verschrikkelijke ervaringen me wel degelijk sterker gemaakt. Terwijl ik er jaren geleden nog van overtuigd was dat de paniekaanvallen nooit meer zouden verdwijnen, kan ik alles nu veel beter relativeren, ben ik de invloed van mentale gezondheid veel beter gaan begrijpen – én heb ik nu meer grip op mijn gedachten.

paniekaanvallen