Wat jij moet weten over de invloed van het stresshormoon cortisol op je gezondheid

Het stresshormoon cortisol wordt geproduceerd in de bijnierschors – en komt vrij bij angst en/of stress; dit natuurlijke proces is in principe heel functioneel, want het zorgt ervoor dat je lichaam wordt klaargestoomd voor actie. Bij langdurige angst- en/of stress kan cortisol zich echter opstapelen in het lichaam, en dat kan nadelige gevolgen hebben voor de gezondheid. In dit artikel leg ik je uit wat de invloed van het stresshormoon op de gezondheid is – en hoe je je cortisolniveau beter in balans kunt brengen,

cortisol

Fight or flight

Cortisol is in principe een functioneel hormoon; het was vroeger zelfs van levensbelang. Het stresshormoon bereid het lichaam voor op actie in dreigende situaties (‘fight or flight’); dit proces stelt het lichaam in staat om te vechten of te vluchten bij gevaar, waarbij de bloedsuikerspiegel en de hartslag stijgen.

Cortisol reguleert ook diverse belangrijke processen in het lichaam, waaronder het immuunsysteem en de vetverbranding. Hoewel we dus niet zonder cortisol kunnen, is het wel van belang dat er geen overschot aan het hormoon ontstaat. Het stresshormoon kan zich namelijk opstapelen in het lichaam, met  vervelende mogelijke gevolgen voor de lichamelijke- en/of mentale gezondheid.

Symptomen van een teveel aan cortisol

Bij langdurige angst en/of stress kan er een teveel aan cortisol ontstaan in het lichaam. Je kunt je vast wel voorstellen dat het niet prettig is om continu het gevoel te hebben dat er gevaar dreigt; dat is immers hoe je lichaam stress ervaart. Als er langere tijd sprake van stress is, dan kunnen er vervelende klachten optreden.

Mogelijke symptomen door een teveel aan cortisol:

– Overtollig buikvet;

– Meer of minder eetlust dan normaal;

– Negatieve gedachten en gevoelens;

– Slaapproblemen (zoals een slechte nachtrust en vermoeidheid);

– Een lage weerstand.

Cortisol verlagen

Om het cortisolniveau te verlagen, moet je in feite zorgen dat je stress zo veel mogelijk voorkomt of compenseert; dit kun je op verschillende manieren doen;

    1. Optimaliseer je slaapkwaliteit, zodat je lichaam en geest voldoende kunnen herstellen.
    2. Zorg voor voldoende beweging. Bewegen is niet alleen goed voor het afvoeren van afvalstoffen (waaronder ook hormonen), maar heeft ook een positief effect op de mentale weerstand en talloze andere lichamelijke processen.
    3. Zorg voor een gezonde balans in je eetpatroon – en beperk suikers. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat suikers de aanmaak van cortisol kunnen versnellen.
    4. Zorg voor een goede balans tussen de omega-vetzuren. Omega-3 vermindert de afgifte van cortisol, en een goede balans tussen de vetzuren werkt voordelig wat betreft angst en stress.
    5. Drink voldoende water. Ook voldoende water drinken stimuleert de afvoer van afvalstoffen (waaronder ook hormonen). Bovendien ervaart het lichaam (enorme) dorst ook als stress.
    6. Zorg voor voldoende ontspanning. Ontspannen kun je al heel gemakkelijk realiseren door bijvoorbeeld (regelmatig) op je ademhaling te letten. Ook yoga, meditatie en/of leuke dingen doen kunnen je helpen om stress te compenseren. Zelfs knuffelen (intimiteit) helpt je ontspannen door de aanmaak van oxytocine; dit hormoon is de tegenhanger van cortisol.
    7. Beperk stressvolle situaties – en durf ook eens ‘nee’ te zeggen uit bescherming van je eigen gezondheid.

Voeding als medicijn

Vond je dit artikel interessant..? Dan zou ik het leuk vinden als je dat in de reacties wilt laten weten!

IK HELP JOU OM TE GAAN LEREN LUISTEREN NAAR JE LICHAAM – EN OM JE KLACHTEN TE GAAN BEGRIJPEN, ZODAT JIJ (WEER) GRIP KRIJGT OP JE GEZONDHEID!

 

voedingvoorjebrein

ZORG DAT JE NIETS MIST; VOLG ‘VOEDINGVOORJEBREIN.NL’ OP SOCIALE MEDIA!

 

Voedingvoorjebrein.nl Voedingvoorjebrein.nl

 

Verbeter je slaapkwaliteit met behulp van melatonine

Melatonine, ook wel ‘slaaphormoon’ genoemd, wordt aangemaakt door de pijnappelklier in de hersenen. Bij een gezond slaapritme start de aanmaak van melatonine al vroeg in de avond, hoewel het exacte moment per persoon verschilt. Enkele uren na middernacht is de hoeveelheid melatonine in je bloed het hoogst, en na deze piek neemt de hoeveelheid geleidelijk weer af, om ’s ochtends weer geheel uit het bloed te zijn verdwenen.

Bovenstaand proces verloopt echter niet bij iedereen geheel zonder problemen; in dit artikel leg ik je uit hoe dat komt – en wat jij kunt doen ter bevordering van dit essentiële slaaphormoon.

melatonine

Maar liefst 1 op de 5 Nederlanders worstelt met slaapproblemen.

Een (on)gezond slaappatroon

Je hersenen houden van structuur, en ze willen graag weten wat ze kunnen verwachten; ze maken als het ware verschillende programmeringen voor diverse processen in je lichaam – en dus ook voor de aanmaak van melatonine. Je kunt je dus misschien wel voorstellen dat als er sprake is van een onregelmatig slaapritme, en je hersenen continu moeten herprogrammeren, dat dit op langere termijn kan zorgen voor (slaap)problemen. 

Langere tijd te weinig en/of slecht slapen, zorgt ervoor dat bepaalde neuronen, welke betrokken zijn bij het reguleren van het concentratievermogen en het slaapritme, afsterven; deze schade is onomkeerbaar.

Bronnen van melatonine

Wist je dat melatonine ook van nature voorkomt in bepaalde voeding..? Onder andere bananen, kersen, kiwi’s en tomaten bevatten melatonine; deze hoeveelheid is echter relatief-klein. Het grootste deel van de nodige melatonine maakt het lichaam, onder de juiste omstandigheden, zelf aan.

Melatonine als supplement kan helpen als de melatonine-aanmaak niet voldoende en/of te laat op gang komt; besef je echter wel dat dit het wegnemen van de gevolgen is – en dus niet het oplossen van de oorzaak. Bovendien werken slaaptabletten alleen als je ze op tijd (ruim van te voren) inneemt. Het te veel en/of te laat innemen van slaaptabletten kan juist averechts werken.

Een zogeheten ‘melatoninetest’ (een speekseltest) kan uitsluitsel geven over de productie van het slaaphormoon door je lichaam. 

melatonine

Tips ten behoeve van een evenwichtig niveau van melatonine

De gemiddelde norm wat betreft uren slaap die we nodig hebben bedraagt ongeveer 7-8 uur per nacht. Echter is de beste indicatie voor hoeveel slaap je daadwerkelijk nodig hebt natuurlijk hoe jij je de volgende dag voelt. Als jij met regelmaat vermoeid opstaat, dan heb ik een aantal tips voor je ter bevordering van het essentiële slaaphormoon.

1. Beperk je hersenactiviteit (zeker 2 uur vóór het slapengaan)

Slaapproblemen ontstaan vaak door overactiviteit van de hersenen. Je hersenen hebben (zeker na een drukke dag) minimaal twee uur de tijd nodig om tot rust te komen, zodat de aanmaak van melatonine gestart kan worden. Zorg dus voor voldoende ontspanning in de avonduren.

2. Vermijd (zoveel mogelijk) blauw licht

Digitale apparaten, waaronder computerschermen, smartphones en televisies – en LED-lampen stralen blauw licht uit; dit licht zorgt ervoor dat de aanmaak van melatonine wordt geremd, en dat is uiteraard niet handig als je ’s avonds lekker wilt kunnen slapen. Beperk blauw licht zo veel mogelijk; met name vóór het slapengaan. Om blauw licht te filteren kun je gebruik maken van een speciale bril en/of apps die het blauwe licht van je smartphone en/of tablet filteren. 

3. Drink geen cafeïne meer ‘s avonds

Slecht nieuws voor de koffieleuten onder ons, maar cafeïne heeft een negatief effect op je melatonine-niveau – en dus ook op je biologische klok. Cafeïne kun je ‘s avonds dus beter vermijden als je last hebt van slaapproblemen; hetzelfde geldt uiteraard voor cola en andere cafeïne-bevattende producten.

4. Zorg overdag voor voldoende beweging en voldoende buitenlucht

Beweging in de buitenlucht kan ervoor zorgen dat je niet alleen beter in slaap valt, maar ook dat de kwaliteit van je slaap toeneemt. 

5. Creëer een rustige- en koele slaapomgeving

Een rustige slaapkamer zonder al te veel prikkels geeft rust. Een koele omgeving zorgt er bovendien voor dat je lichaam voldoende afkoelt, waardoor je sneller en dieper zult slapen. 

6. Houd zoveel mogelijk ritme – en maak gebruik van vaste rituelen

Het belang van een ritme zal je inmiddels duidelijk zijn, maar je kunt ook gebruik maken van vaste rituelen ter bevordering van de programmering voor je hersenen. Door elke dag je tanden op hetzelfde tijdstip te poetsen, een warme douche te nemen en/of een boek te lezen vóór het slapengaan, geef je je hersenen een seintje dat het tijd is om die melatonine te gaan laten stromen.

De rol van voeding 

Ik zou natuurlijk geen voedingsdeskundige zijn, als ik de rol van voeding met betrekking tot dit onderwerp niet zou aankaarten. Heb je je wel eens afgevraagd wat de rol van voeding is met betrekking tot de kwaliteit van je slaap..? De relatie tussen vermoeidheid en voeding is misschien wel groter dan je in eerste instantie zou verwachten…

Voeding als medicijn

Vond je dit artikel interessant..? Dan zou ik het leuk vinden als je dat in de reacties wilt laten weten!

IK HELP JOU OM TE GAAN LEREN LUISTEREN NAAR JE LICHAAM – EN OM JE KLACHTEN TE GAAN BEGRIJPEN, ZODAT JIJ (WEER) GRIP KRIJGT OP JE GEZONDHEID!

 

voedingvoorjebrein

ZORG DAT JE NIETS MIST; VOLG ‘VOEDINGVOORJEBREIN.NL’ OP SOCIALE MEDIA!

 

Voedingvoorjebrein.nl Voedingvoorjebrein.nl

Knuffel je stressniveau omlaag door middel van oxytocine

Oxytocine komt vrij tijdens intimiteit – en het heeft een positief effect op stress. Je stressniveau verlagen door te knuffelen; dat klinkt goed toch?! In dit artikel leg ik je uit wat het knuffelhormoon (nog meer) voor je kan doen.

oxytocine

Cortisol en oxytocine

Het stresshormoon cortisol is een ongecontroleerd overlevingsmechanisme van het brein – en is de tegenhanger van oxytocine. Cortisol wordt aangemaakt in stressvolle situaties en/of als er gevaar dreigt, wat dus stress in het lichaam veroorzaakt. Zeker op de langere termijn kan stress behoorlijk schadelijk zijn voor zowel de lichamelijke- als de mentale gezondheid. Oxytocine is het hormoon dat helpt om stress in het lichaam te verlagen. 

Oxytocine wordt, bij zowel mannen als vrouwen, aangemaakt in de hypothalamus (een specifiek onderdeel van de hersenen).

Oxytocine komt vrij tijdens intimiteit; bijvoorbeeld tijdens seks, maar ook gewoon door te knuffelen. Het knuffelhormoon maakt je rustig – en geeft een gevoel van geborgenheid. 

Wist je dat…

… oxytocine in té hoge waardes ook gevoelens van angsten kan veroorzaken..? 

… oxytocine bij een bevalling zorgt voor de stimulatie van weeën, en dat het een belangrijke rol speelt bij de productie van borstvoeding..? Oxytocine wordt daarom ook wel ‘vrouwenhormoon’ genoemd.

… oxytocine, volgens onderzoek, een positief effect kan hebben op het zelfvertrouwen..?

In een maatschappij waar vaak veel van je gevraagd wordt, is het vrijwel onmogelijk om stressloos door het leven te gaan – en dat hoeft ook helemaal niet. Stress is in kleine hoeveelheden helemaal niet erg, zolang er maar sprake is van een gezonde balans. Hoe fijn is het dat je, ondanks dat je niet altijd alles in de hand hebt, tot op zekere hoogte zelf invloed hebt op je stressniveau..? Het gaat echt niet simpeler worden dan gewoon even lekker knuffelen om de hoeveelheid stress in je lichaam te verlagen.

Voeding als medicijn

Vond je dit artikel interessant..? Dan zou ik het leuk vinden als je dat in de reacties wilt laten weten!

IK HELP JOU OM TE GAAN LEREN LUISTEREN NAAR JE LICHAAM – EN OM JE KLACHTEN TE GAAN BEGRIJPEN, ZODAT JIJ (WEER) GRIP KRIJGT OP JE GEZONDHEID!

 

voedingvoorjebrein

ZORG DAT JE NIETS MIST; VOLG ‘VOEDINGVOORJEBREIN.NL’ OP SOCIALE MEDIA!

 

Voedingvoorjebrein.nl Voedingvoorjebrein.nl