Ieder jaar publiceert een Amerikaanse groep van experts, the Environmental Working Group (EWG), hun conclusie wat betreft de hoeveelheid pesticiden die op groenten en fruit wordt gevonden. De lijst met ’the dirty dozen’ en ’the clean fifteen’ weergeeft de 12 meest-bespoten – en de 15 minst-bespoten groenten en fruitsoorten. Begin 2025 publiceerde Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL) ‘de pesticideneetwijzer’. In dit artikel leg ik je uit wat de bevindingen zijn van zowel de EWG als het PAN-NL – en wat het risico van bestrijdingsmiddelen eigenlijk is voor jouw gezondheid. Ook vind je in dit artikel een actuele lijst met betrekking tot pesticiden op groenten en fruit.
“Zijn pesticiden schadelijk?”
Zijn bestrijdingsmiddelen schadelijk..? Pesticiden zijn chemische bestrijdingsmiddelen die gebruikt worden om gewassen (groenten en fruit) te beschermen tegen onder andere ongedierte en ziekteverwekkers. Ondanks het feit dat uit onderzoek steeds meer blijkt wat de schadelijke gevolgen van chemische bestrijdingsmiddelen kunnen zijn voor onze algemene gezondheid, worden er nog altijd zorgwekkende hoeveelheden pesticiden gevonden op voeding.
Wat betreft je gezondheid, doe je er goed aan om rekening te houden met de hoeveelheid pesticiden die bepaalde voeding bevat. Biologische voeding is aan te raden, omdat er in de biologische landbouw niet of nauwelijks gebruik gemaakt wordt van chemische bestrijdingsmiddelen. Biologische voeding moet een eigen afweer waarborgen – en bevat over het algemeen bovendien meer gezondheidsbevorderende bestanddelen dan niet-biologische voeding; dat komt doordat biologische producten meer tijd krijgen om te groeien.
Biologische producten zijn echter wel duurder, waardoor het niet voor iedereen haalbaar is om volledig biologisch te eten. Met behulp van onderzoeken als ’the dirty dozen’ en ’the clean fifteen’ – en ‘de pesticideneetwijzer’ kun je bewuste keuzes maken als je deels biologisch wilt eten.
The dirty dozen 2025
-
- Spinazie
- Aardbeien
- Boerenkool
- Druiven
- Perziken
- Kersen
- Nectarines
- Peren
- Appels
- Bramen
- Blauwe bessen
- Aardappelen
Bij het onderzoek naar the dirty dozen van 2025 is er ook gekeken naar de toxiciteit van producten, waarbij paprika’s (inclusief chilipepers) en sperziebonen apart benoemd worden, als aanvulling op bovenstaande lijst.
The clean fifteen 2025
-
- Ananas
- Maïs
- Avocado
- Papaja
- Uien
- Doperwten (uit de diepvries)
- Asperges
- Kool
- Watermeloen
- Bloemkool
- Bananen
- Mango
- Wortelen
- Champignons
- Kiwi’s
De pesticideneetwijzer
Begin 2025 publiceerde Pesticide Action Network Netherlands (PAN-NL) de pesticideneetwijzer, welke gebaseerd is op steekproefsgewijze testgegevens van de NVWA tussen 2021 en 2023.
Uit de testgegevens blijkt dat citrusfruit relatief-zwaar belast is met pesticiden, met gemiddeld maar liefst 4,2 verschillende soorten pesticiden. Ook aardbeien en kersen scoorden niet al te best; net als appels en druiven.
Wat betreft groente blijkt vooral kropsla, paksoi en paprika vervuild te zijn met bestrijdingsmiddelen.
Fruit blijkt over het algemeen overigens meer bestrijdingsmiddelen te bevatten dan groente.
Er kwamen ook positieve resultaten uit de testen. Kiwi’s, watermeloenen, pompoenen, rode kool, witlof en rode bieten blijken relatief-weinig pesticiden te bevatten. Asperges zijn zelfs geheel schoon bevonden.
Goed om te weten
→ Het gebruik van pesticiden ontlokt nogal wat discussies. Hoewel er strenge regels gelden voor het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen – en beperkte hoeveelheden volgens wetenschappers niet schadelijk zouden moeten zijn voor de gezondheid, is het goed om je te realiseren dat stapeleffecten en kruisbesmettingen, net zoals bij E-nummers, ook een rol spelen. De laatste jaren wordt met behulp van onderzoeken bovendien steeds duidelijker wat de schadelijke effecten van pesticiden en E-nummers op langere termijn kunnen zijn. Diverse middelen, die in eerste instantie veilig bevonden waren, zijn inmiddels uit de markt gehaald.
→ Uit het onderzoek van het PAN-NL blijkt dat 1 op de 5 groente- en fruitproducten PFAS-pesticiden bevat. Ook werden er hormoonverstorende bestrijdingsmiddelen aangetroffen.
→ Groente- en fruithandel is mondiaal, wat inhoudt dat je in de supermarkt tal van producten uit onder andere Amerika vindt. De testresultaten van de EWG, het PAN-NL en lokale onderzoeken uit Europa én Nederland tonen dan ook veel overeenkomsten.
→ Over het algemeen geldt wel dat producten uit landen buiten de EU relatief-veel bestrijdingsmiddelen bevatten.
→ Het beste wat je voor je gezondheid (en het milieu) kunt doen is uiteraard lokale producten nuttigen, welke je direct bij de (biologische) boer kunt halen. (Lokale) Seizoensproducten bevatten niet alleen meer smaak en voedingstoffen, maar zijn ook beter voor het milieu – én zijn goedkoper.
Wees je altijd bewust van de keuzes die je maakt als het gaat om je gezondheid – en neem je eigen verantwoordelijkheid. Met behulp van dit artikel kun jij bewuste keuzes maken wat betreft groente en fruit ten behoeve van je gezondheid.
Wil jij je vage ‘onverklaarbare’ gezondheidsklachten leren herkennen, begrijpen en bestrijden – en je eet- en leefpatroon optimaliseren voor een klachtenvrije toekomst..?
IK HELP JOU OM TE GAAN LEREN LUISTEREN NAAR JE LICHAAM – EN OM JE KLACHTEN TE GAAN BEGRIJPEN, ZODAT JIJ (WEER) GRIP KRIJGT OP JE GEZONDHEID!
ZORG DAT JE NIETS MIST; VOLG ‘VOEDINGVOORJEBREIN.NL’ OP SOCIALE MEDIA!
Ⓒ Nicki Jalink – Voedingvoorjebrein.nl, online orthomoleculair voedingsdeskundige
