Categorie: Voeding

Waarom geven wij onze huisdieren de beste zorg, liefde en aandacht, maar vragen we ons niet af waar die biefstuk op ons bord vandaan komt..? Waarom staan we niet vaker stil bij de rol van dierenwelzijn in onze voeding..? Is het gewenning..? Zijn we egoïstisch en hypocriet..? Weten we stiekem wel beter, maar kiezen we liever voor gemak..? En waarom is de gemiddelde ‘plofkip’ überhaupt zo veel goedkoper dan biologische kip..?! In dit artikel leg ik je uit welke rol dierenwelzijn in de voedingsindustrie speelt – en wat de belangen zijn voor jouw gezondheid in relatie tot vage ‘onverklaarbare’ gezondheidsklachten.

Een betere wereld begint bij jezelf

Als orthomoleculair voedingsdeskundige houd ik me bezig met gezonde-, maar zeker ook bewuste voeding. Jaren geleden hebben wij de bewuste keuze gemaakt om zo veel mogelijk vis met een keurmerk, biologisch vlees en biologische zuivel in huis te halen.

Als je mijn artikel over biologische voeding hebt gelezen, dan heb je kunnen lezen dat alles draait om vraag en aanbod. Hoe meer vraag – en hoe korter de lijn van producent naar consument, hoe groter de omzet – en hoe voordeliger de prijzen van biologische voeding kunnen worden.

Waarom gaan we met z’n allen niet gewoon over op biologische voeding, als dat beter is voor het milieu, beter is voor de dieren in de vlees- en zuivelindustrie – en in feite ook nog eens beter is voor onze gezondheid..?! 

Dierenwelzijn in de vlees- en zuivelindustrie

Grofweg zijn er 3 categorieën wat betreft de vlees- en zuivelindustrie;

1. De bio-industrie

De bio-industrie is een intensieve veehouderij (fokkerij), waarbij de focus ligt op zo efficiënt mogelijk produceren; het dierenwelzijn speelt geen hoofdrol. De bio-industrie is de laatste jaren dan ook vaker slecht in het nieuws geweest; dat komt door de manier waarop de dieren worden gehouden (denk aan plofkippen, legbatterijen, etc.), de wijze waarop ze worden vervoerd – en de wijze waarop ze worden geslacht.

2. De scharreldieren

Scharreldieren hebben een ‘diervriendelijker’ leven; ze krijgen onder andere voldoende leefruimte – en fatsoenlijk voedsel, zonder (onnodige) antibiotica. Een scharrelkip mag dan wel scharrelen, maar komt (meestal) niet buiten.

Wat betreft eieren, heb je naast bovenstaande categorieën ook nog de vrije-uitloop-kippen en zogeheten graskippen; die mogen wel buiten scharrelen.

Als je wilt weten waar jouw eieren vandaan komen, kun je dat afleiden aan de hand van onderstaand schema.

3. De biologische sector

De dieren uit de biologische sector krijgen, naast voldoende leefruimte en goede voeding, zo veel mogelijk biologisch voer – en minder krachtvoer. Bij kippen in de biologische sector wordt bovendien de snavel niet ingekort.

Let op: scharrelvlees is geen biologisch vlees.

Voor jouw beeldvorming: een kip uit de bio-industrie zit met 21 andere kippen op 1 m2, een scharrelkip zit met 6 andere kippen op dezelfde 1m2, en een kip uit de biologische sector deelt zijn vierkante meter met maximaal 4 andere kippen. 

Keurmerken en logo’s met betrekking tot dierenwelzijn

Het Beter-Leven-keurmerk

Dit keurmerk is opgericht door de dierenbescherming. Hoe meer sterren, hoe beter het welzijn van de dieren volgens het Beter-Leven-keurmerk. 

Het CPE-keurmerk

Het CPE-keurmerk is er voor scharrelpluimvee, vrije-uitloop-kippen en -eieren.

Het EKO-keurmerk

Biologische producten kun je herkennen aan het EKO-keurmerk. Wat betreft biologisch vlees houdt het EKO-keurmerk grotendeels in dat er zo veel mogelijk gebruik gemaakt wordt van biologisch veevoer, dat er sprake is van kringloop (het veevoer wordt zelf verbouwd, en de mest wordt vervolgens gebruikt op het eigen land), dat er een verbod op standaard gebruik van groeihormonen en (andere) medicijnen is, dat gebruik van antibiotica zo veel mogelijk wordt beperkt – en dat er goede leefomstandigheden voor de dieren wordt gerealiseerd.  

Het MSC- en het ASC-keurmerk

Het MSC-keurmerk is er voor ecologisch-verantwoorde- en duurzame visserij, met als doel om het leegvissen van de wereldzeeën tegen te gaan; mede doordat de bijvangst van die manier van visserij kleiner is.

Het ASC-keurmerk staat voor een een verantwoorde manier van kweken, waarbij de vissen een zo-natuurlijk-mogelijke leefomgeving krijgen – en het gebruik van antibiotica en chemicaliën zoveel mogelijk wordt beperkt.

Het verschil tussen het MSC- en het ASC-keurmerk is dus de oorsprong van de vis; gevangen of gekweekt.

Het PVE/IKB-keurmerk

Dit keurmerk is er voor scharrelvarkensvlees.

Het V-logo

Het vegetarische logo is er voor vegetarische producten. Het V-logo houdt overigens ook in dat er in dergelijke producten alleen gebruikt gemaakt word van scharreleieren (indien nodig) – en dat er nooit gebruik gemaakt wordt van dierlijk stremsel.

Kaas wordt gemaakt met behulp van stremsel. Hoewel er ook plantaardige stremsel bestaat, wordt er bij niet-biologische kazen gebruik gemaakt van dierlijk stremsel, wat uit de maag van pasgeboren kalfjes moet komen als deze geslacht zijn. Als je kaas wilt die van plantaardig stremsel is gemaakt, kun je dus ’t beste voor biologische kaas kiezen.

Vleesvervangers

Vlees is onder andere rijk aan B-vitaminen (voornamelijk vitamine B12), eiwitten en ijzer. Als je, om welke reden dan ook, geen vlees eet, dan is het van belang om te zorgen dat je geen tekorten oploopt aan voedingsstoffen. 

Een aantal voorbeelden van vleesvervangers:

• • Granen
  • Paddenstoelen
  • Peulvruchten
  • Noten en zaden
  • Quorn

Een voordeel van vleesvervangers als granen en noten is dat ze, in tegenstelling tot vlees, veel onverzadigde vetten bevatten. Peulvruchten zijn bovendien niet alleen rijk aan B-vitaminen, eiwitten en ijzer, maar verlagen ook het LDL-cholesterol – en helpen zo om bloedvaten gezond te houden. Een voordeel van quorn is dat het weinig (bak)vet opneemt.

Let op: kant-en-klare vleesvervangers bevatten vaak onnodige toevoegingen en plantaardige oliën, welke meestal relatief-veel verzadigd vet bevatten en/of op een andere manier een negatief effect op de gezondheid kunnen hebben; wees je daar bewust van als je voor kant-en-klaar kiest. 

IJzer is uit plantaardig voedsel over het algemeen overigens wat moeilijker op te nemen dan uit vlees, maar in combinatie met vitamine C kun je de opname aanzienlijk verbeteren.

Tot slot

Of je nu een vleeseter, een vegetariër, een veganist of een flexitariër bent; het is altijd goed om je bewust te zijn van waar je voeding vandaan komt – en hoe de veeteelt werkt. Dierenwelzijn is een belangrijk onderdeel van de voedselketen, en een kleine stap kan een groot verschil maken; niet alleen voor de voedingsindustrie, maar ook zeker voor je eigen gezondheid.

 

Wil jij je vage ‘onverklaarbare’ gezondheidsklachten leren herkennen, begrijpen en bestrijden – en je eet- en leefpatroon optimaliseren voor een klachtenvrije toekomst..?

IK HELP JOU OM TE GAAN LEREN LUISTEREN NAAR JE LICHAAM – EN OM JE KLACHTEN TE GAAN BEGRIJPEN, ZODAT JIJ (WEER) GRIP KRIJGT OP JE GEZONDHEID!

ZORG DAT JE NIETS MIST; VOLG ‘VOEDINGVOORJEBREIN.NL’ OP SOCIALE MEDIA!

 

Ⓒ Nicki Jalink – Voedingvoorjebrein.nl, online orthomoleculair voedingsdeskundige

Biologische voeding maakt de laatste jaren een flinke opmars – en is tegenwoordig dan ook bijna overal verkrijgbaar. Maar wat is nou eigenlijk het verschil tussen biologische producten en niet-biologische producten..? Wat houdt de term ‘biologisch’ precies in..? En waarom zijn biologische producten vaak zo veel duurder..? In dit artikel leg ik je uit welke voor- en nadelen bepalend zijn voor het aanbod van biologische voeding – en in hoeverre biologisch eten van belang is voor vage ‘onverklaarbare’ gezondheidsklachten.

De geschiedenis van biologische voeding

Na de Tweede Wereldoorlog zorgde de economische groei voor negatieve effecten op het milieu; als gevolg daarvan ontstond de ecologische beweging. Men probeerde alternatieven te zoeken voor de problemen op het gebied van voeding, landbouw en energie, met als uitgangspunt dat er evenwicht moest komen tussen mens en milieu.

Het duurde echter even voordat de boerenbedrijven zich gingen professionaliseren, maar halverwege de jaren ‘80 kwam dan toch het eerste ecologische keurmerk; het EKO-keurmerk, dat in 1993 (pas) officieel werd aangewezen als keurmerk voor biologische producten. Vervolgens kwamen er steeds meer uitbreidingen met betrekking tot regels en normen op het keurmerk. En waar biologische producten in eerste instantie enkel verkrijgbaar waren in natuurvoedingswinkels, verschenen ze destijds ook steeds meer in de supermarkten; sindsdien is de biologische sector aan het groeien. Mensen lijken steeds meer interesse te krijgen in onbespoten voeding die zo min mogelijk bewerkt (en het liefst van eigen bodem) zijn, en tegelijkertijd krijgt de gangbare landbouw steeds meer kritiek op het gebruik van bestrijdingsmiddelen.

De betekenis van ‘biologisch’

Allereerst is het goed om te weten dat er een belangrijk verschil is tussen de termen ‘biologisch’, de ‘bio-industrie’ en ‘biotechnologie’.

De bio-industrie is een intensieve manier van veehouderij (of fokkerij), met het oog op zo veel mogelijk productie (winst). De dieren in de bio-industrie leven vaak in een onnatuurlijke omgeving (denk aan de welbekende legbatterijen).

Biotechnologie gaat over genetische modificatie, oftewel het ‘knutselen’ met DNA.

De term ‘biologisch’ heeft met het bovenstaande begrippen eigenlijk niet zo heel veel te maken, maar wat betekent het dan wel..? In grote lijnen houdt ‘biologisch’ in dat er…

…geen gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen wordt gemaakt;

…gebruik gemaakt wordt van natuurlijke bestrijdingsmiddelen (zoals zwavel of plantaardige preparaten) in geval van nood;

…een positief effect op de biodiversiteit wordt gerealiseerd;

…er geen genetisch-gemodificeerde (biotechnologie) producten worden gebruikt;

…bepaalde eisen zijn wat betreft diervriendelijkheid en dierenwelzijn;

…een verkregen keurmerk aanwezig is;

…minder mineralen verloren gaan;

…minder zware metalen in het voedsel terechtkomen;

…controle wordt uitgevoerd wat betreft regels en keurmerken (vanuit een extern orgaan).

De nadelen van biologische voeding

Een nadeel van biologische voeding kan zijn dat, doordat er aan biologische producten geen synthetische conserveringsmiddelen worden toegevoegd, de producten soms minder lang houdbaar zijn. Ook is biologische voeding over het algemeen duurder dan niet-biologische voeding.

“Waarom is biologische voeding zo duur?”

Een biologisch product kost +/- 30-50% meer ten opzichte van een niet-biologisch product; dat is een behoorlijk verschil – en komt onder andere doordat de biologische landbouw gewoon veel arbeidsintensiever en kleinschaliger is. Bovendien is de biologische manier van bestrijding niet alleen risicovoller, maar ook nog een stuk duurder ten opzichte van de chemische middelen die in de reguliere landbouw worden gebruikt. En ook het verkregen keurmerk moet door de boer zelf betaald worden.

Hoe meer vraag – en hoe korter de lijn van producent naar consument echter, hoe groter de omzet – en hoe voordeliger de prijzen zouden kunnen worden… 

Wist je dat het grootste gedeelte van de biologische producten (gek genoeg) momenteel naar het buitenland wordt geëxporteerd..?

“Is biologische voeding gezonder?”

Er zijn geen wetenschappelijke bewijzen dat biologische voeding, qua voedingsstoffen, gezonder zou zijn dan niet-biologische voeding. Feit is wel dat biologische voeding (vrijwel) geen resten van pesticiden bevatten; in tegenstelling tot niet-biologische voeding.

Ook is het zo dat veel biologische producten betere voedingswaarden hebben dan niet-biologische voeding. Het zoutgehalte van biologische kaas ligt over het algemeen bijvoorbeeld een stuk lager dan bij niet-biologische kaas, en biologische jam bevat soms wel 40% minder suiker dan niet-biologische jam.

Nederland is één van de landen die het meest gebruik maken van bestrijdingsmiddelen wat betreft niet-biologische landbouw per hectare. 

Biologisch vlees

Een aparte sector wat betreft biologische voeding, dat is biologisch vlees. 

Richtlijnen voor de productie van biologisch vlees:

– De dieren krijgen grotendeels biologisch voer;

– Er is sprake van ‘kringloop’; het voer voor de dieren wordt door de boer zelf geteeld, en de mest van de dieren wordt vervolgens (her)gebruikt op het eigen land (en vaak zelfs ook nog op het land van andere veeteelthouders en/of biologische akker- en tuinbouwers);

– Betere leefomstandigheden voor de dieren;

– Een verbod op het standaard-gebruik van groeihormonen en (andere) medicijnen – en het zo veel mogelijk beperken van antibiotica bij de dieren;

– Het vlees is vrij van geur-, kleur- en smaakstoffen – en bevat geen gemodificeerde ingrediënten.

Ook vanuit gezondheidsperspectief is het dus verstandig om je bewust te zijn van de rol van dierenwelzijn in de voedingsindustrie.

Het EKO-keurmerk

De term ‘biologisch’ mag alleen op de verpakking van een product staan als dat product voldoet aan de EU-eisen; dat wordt gecontroleerd door het externe bedrijf ‘Skal’.

(Goedgekeurde) Biologische voeding is te herkennen aan het EKO-keurmerk. 

Let op: het keurmerk ‘Fairtrade’ van Max Havelaar gaat over eerlijke handel; dat wil dus niet automatisch zeggen dat een product ook biologisch is.

Goed om te weten

→ Boerenproducten en natuurlijke producten zijn niet automatisch biologisch.

 → Lees altijd goed de verpakkingen van producten – en let op het EKO-keurmerk als je zeker wilt weten dat een product biologisch is. De zogenaamde ‘Biogarde-yoghurt’ heet bijvoorbeeld zo omdat er micro-organismen aan de yoghurt zijn toegevoegd (biotechnologie); niet omdat het product op een biologische wijze is geproduceerd. Etiketten van voedingsproducten leren lezen is dan ook essentieel bij het maken van bewuste keuzes met betrekking tot voeding en de gezondheid.

→ Als biologische producten en niet-biologische producten naast elkaar worden aangeboden in de winkel, dan moet één van beiden verpakt zijn om verwarring te voorkomen.

→ Niet-biologisch citrusfruit is behoorlijk gevoelig voor schimmelaantasting en ziekten; ze worden daarom flink bespoten met bestrijdingsmiddelen, welke in de schil kunnen dringen. In een recept waarbij de schil wordt gebruikt, zou je dus bewust kunnen kiezen voor de biologisch variant.

→ Als je zelf graag tuiniert, dan is het belangrijk om je bewust te zijn van eventuele bodemverontreiniging; dat kun je eventueel laten onderzoeken.

→ Biologische voeding bevat over ’t algemeen minder water, waardoor het vaak meer smaak heeft dan niet-biologische voeding. Of biologische voeding ook echt lekkerder is, dat is natuurlijk een kwestie van smaak.

→ Biologisch brood is vaak compacter van structuur. Alhoewel er voor biologische voeding voornamelijk Nederlandse ingrediënten worden gebruikt, wordt er voor het bakken van brood toch ook vaak wat buitenlands graan gebruikt; dat bevat namelijk meer gluten. Biologisch brood blijft overigens wel wat minder lang vers, omdat er dus minder met hulpstoffen wordt gewerkt.

Let op: biologisch brood bevat meestal geen zout, wat wel een belangrijke bron van jodium vormt.

→ Het eten van groenten en fruit buiten het seizoen vergt veel energieverbruik; de kassen waarin de producten geteeld worden, moeten namelijk verwarmd en verlicht worden. Bovendien moeten de producten uit het buitenland geïmporteerd (en dus ook geconserveerd) worden. Bij biologische teelt is dit energieverbruik een stuk lager; daar wordt in principe alleen gestookt tegen vorst – en voor producten die afhankelijk zijn van het bijstoken. Als je goedkope-, milieuvriendelijke- en smaakvolle groenten en fruitsoorten wilt, kies dan voor (lokale) seizoensproducten.

 

Wil jij je vage ‘onverklaarbare’ gezondheidsklachten leren herkennen, begrijpen en bestrijden – en je eet- en leefpatroon optimaliseren voor een klachtenvrije toekomst..?

IK HELP JOU OM TE GAAN LEREN LUISTEREN NAAR JE LICHAAM – EN OM JE KLACHTEN TE GAAN BEGRIJPEN, ZODAT JIJ (WEER) GRIP KRIJGT OP JE GEZONDHEID!

ZORG DAT JE NIETS MIST; VOLG ‘VOEDINGVOORJEBREIN.NL’ OP SOCIALE MEDIA!

 

Ⓒ Nicki Jalink – Voedingvoorjebrein.nl, online orthomoleculair voedingsdeskundige